Нөлдік білім дәлелі не істейді?
Әдетте бір нәрсені дәлелдеу үшін айғақ көрсету керек: пароль енгізу немесе жеке куәлікті ұсыну. Сол арқылы басқа адамға қажет болғаннан көбірек мәлімет ашылуы мүмкін.
Нөлдік білім дәлелі осыны өзгертетін криптографиялық әдіс. Бір тарап — дәлелдеуші — тұжырымның рас болуына негіз болатын құпияны ашпай, екінші тарапқа — тексерушіге — нақты тұжырымды растайды. Тексеруші өзіне керекті жауапты, мысалы, сіздің жас талабына сай екеніңізді біледі, бірақ туған күніңізді, мекенжайыңызды немесе құжат нөміріңізді білмейді.
Бұл құпиялық туралы жалпылама уәде емес. Әр дәлел бір нақты тұжырымға арналып жасалуы керек; жақсы құрылымда алдау ықтималдығы өте төмен болады.
Үңгір мысалы
Екі жолы құлыпталған есіктің ар жағында түйісетін үңгірді елестетіңіз. Есік тек құпия сөзбен ашылады. Сіз оны білетініңізді айтасыз, бірақ дауыстап жариялағыңыз келмейді.
Досыңыз сыртта күтіп тұрғанда, сіз екі жолдың бірімен кіресіз. Содан кейін досыңыз қай жолмен қайту керегін айтады. Құпия сөзді білсеңіз, үңгір ішіндегі есікті ашып, кез келген жолмен шыға аласыз. Білмесеңіз, сұралған жақтан шығу ықтималдығы елу де елу.
Сынақты әр жолы жаңа, алдын ала болжауға келмейтін таңдау жасап, көп рет қайталаңыз. Қатарынан он сәтті айналымнан кейін алдап тұрған адамның жолы болу ықтималдығы шамамен 1,000-нан бір болады. Досыңыз сөзді білетініңізге сенімді дәлел алады, бірақ сөздің өзін ешқашан естімейді.
Үңгір мысалынан нақты бағдарламаларға
Нақты дәлелдер үңгірдің орнына математиканы қолданады, бірақ құпиялық мақсаты бірдей. Олар транзакцияның барлық мәліметін ашпай, оның ережелерге сай екенін көрсете алады. Сондай-ақ бір шағын дәлел көптеген тексерудің орнына жүруі мүмкін; бұл кейбір жүйелердегі тексеруді жылдамдатады.
Цифрлық куәліктер — тағы бір қолдану саласы. Жеке куәліктің толық көшірмесін әр қызметке жүктеудің орнына, дұрыс жасалған цифрлық куәлік тек қойылған сұраққа жауап бере алады: «Бұл адам 18 жастан асқан ба?» немесе «Оның осы біліктілігі бар ма?»
Мұнда егжей-тегжей маңызды. Дәлел тек жасыруға арналып жасалған ақпаратты қорғайды. Ал қолданба басқа деректерді жинауы, сізді анықтауы немесе өзге тұста қауіпсіздікке қатысты қате шешім қабылдауы мүмкін.
Нөлдік білім дәлелі мен нөлдік білім қағидатымен шифрлау
«Нөлдік білім» тіркесі бұлттық сақтау туралы айтқанда да қолданылады. Бірақ ол басқа ұғымды білдіреді. Нөлдік білім қағидатымен шифрлау дегеніміз — сақтау провайдері шифрды ашатын кілттерге ие болмағандықтан, файлдарыңызды оқи алмайды.
Нөлдік білім дәлелі жауаптың астарындағы құпияны ашпай, сұраққа жауап береді. Ал нөлдік білім қағидатымен шифрлау сақтаулы файлдарды провайдер оқи алмайтындай етеді. Екеуі де құпиялықты жақсарта алады, бірақ бірін бірі алмастырмайды.
Құпиялық туралы практикалық сабақ
Нөлдік білім дәлелдері әр іске қажет ең аз ақпаратты ғана бөлісу керегін еске салады. Олар сізді аноним етпейді және қолданбаның барлық бөлігін қауіпсіз қылмайды. Қызмет сіздің қосылғаныңызды, қашан қосылғаныңызды және дәлелден тыс басқа мәліметтерді әлі де білуі мүмкін.
Sealby нөлдік білім дәлелдерін қажет етпейді, өйткені онда сізден бір нәрсені дәлелдеуді сұрайтын тіркелгі немесе сервер жоқ. Файлдар iPhone құрылғыңызда шифрланады. Күнделікті құпиялық үшін қарапайым сұрақ қойыңыз: бұл қызмет нақты нені білуі керек және азырақ мәліметпен жұмыс істей ала ма?