Төрт қысқа сұрақ әмияныңыздың қалпына келтіру сөз тіркесін қалай сақтайтыныңызға қатысты, тіркестің өзін сұрамайды. Екі ең үлкен қауіп санаты ретімен көрсетіліп, нақты келесі қадамдар ұсынылады.
Тіркес сұралмайды. Жауаптарыңыз браузерде қалады.
Бұл құрал қалпына келтіру сөз тіркесіңізді ешқашан сұрамайды
Тіркестің бір сөзін де, «тексеру үшін» де сұрамайды. Ол ешбір сайтқа, қолдау қызметкеріне, биржаға немесе «тексерушіге» қажет емес. Тіркесті тек өзіңіз әдейі ашып, шынайылығын тексерген әмиянды қалпына келтіру қадамына енгізіңіз. Бұл бет тіркестің қалай сақталатынын ғана сұрайды:
Бұл бетте мәтін енгізу өрісі жоқ. Әр жауап белгілеу ұяшығы немесе түйме арқылы беріледі, сондықтан тіркесті байқаусызда да енгізе алмайсыз.
Бәрі браузеріңізде орындалады, ештеңе ешқайда жіберілмейді. «Жауаптарымды есте сақтау» тармағын белгілемесеңіз, жауаптарыңыз сақталмайды және қойындыны жапқанда өшеді.
Тәуекеліңізді бағалау нәтижесі
Жауаптарыңызға сай реттелді. Ең үлкен екі қауіп санаты алдымен көрсетіледі.
Қашықтан ұрлау
Сізді көрмеген адам тіркесіңізді экран арқылы көшіріп алуы мүмкін. Дерек ұрлайтын зиянды бағдарламалар, фишинг құралдары және бұлттық тіркелгіні басып алу дәл осыны көздейді. Олар алдымен синхрондалған фотоларды, жазбаларды және хаттарды қарайды.
Алдымен тіркесті қайта қауіпсіздендіріңіз, содан кейін барлық синхрондалған көшірмені: фотоны (соның ішінде «Recently Deleted» бөлімінен), жазбаны және хат нобайын өшіріңіз.
Қағазға не металға бір интернетсіз көшірме жасап, төлқұжатыңызды сақтайтын жерге қойыңыз.
Телефоныңызда жұмыс көшірмесі керек болса, синхрондалған жазбаның орнына құрылғыдағы шифрланған қойманы пайдаланыңыз. Сонда оқылатын дерек құрылғыдан шықпайды.
Тіркесті сайтқа, қолданбадағы қалқымалы терезеге немесе «әмиянды тексеру» нысанына ешқашан енгізбеңіз. Заңды қызмет мұны сұрамайды.
Заттай көшірменің жоғалуы немесе табылуы
Мұнда көшірменің өзі қауіпте: өрт, су тасқыны, көшу кезіндегі бейберекетсіздік, үйге ұры түсуі немесе үйдегі біреудің қағазды тауып алуы.
Қағаз көшірмені от пен суға төзімді металл сақтық көшірмеге ауыстырыңыз.
Оны көзге түспейтіндей, белгісіз сақтаңыз (конвертке «CRYPTO» деп жазбаңыз); жұмыс үстеліңіз бен әмиян тұрған құрылғыдан алыс ұстаңыз.
Қаражат көп болса, екінші көшірмені басқа жерде сақтаңыз (сенімді туыста немесе банк ұяшығында).
Сапарға тіркесті алып шықпаңыз. Шифрланбаған жазбасы бар телефон да оны өзіңізбен алып жүргенмен бірдей.
Бір ғана осал тұс
Қаражаттан айырылу үшін ештеңенің ұрлануы міндетті емес. Бір зат жоғалса, тіркес ұмытылса немесе жазатайым оқиға болса, қалпына келтіру жолы қалмайды. Криптоактивтердің көбі ұрлықтан емес, осылай жоғалады.
Басқа тасымалдағышта және басқа жерде екінші, тәуелсіз көшірме жасаңыз.
Жаттап алуды ең көбі қосымша сақтық шарасы деп қараңыз; ол жалғыз көшірме болмасын.
Мұрагерлік тәртібін жазып қойыңыз: сенетін бір адам көшірмені тауып, оның не екенін біле алуы керек.
Алдын ала бір рет сынақ өткізіңіз: қажет болмай тұрып, әмиянды сақтық көшірмеден қалпына келтіріп көріңіз.
Қазіргі сақтау тәсілдеріңіздің әрқайсысы қандай қауіп төндіреді
Телефонымдағы фото немесе экран суреті.Галереядағы фото бұлтпен синхрондалып, сақтық көшірмелерге түседі және фотоларға рұқсаты бар кез келген қолданбаға көрінеді. Дерек ұрлайтын зиянды бағдарлама алдымен осындай фотоларды іздейді.
Жазбалар қолданбасы немесе бұлттағы жазба (iCloud, Google Keep…).Синхрондалған жазба — өзгенің серверіндегі оқылатын мәтін. Фишинг, SIM картаны ауыстыру немесе дерек жылыстауы арқылы тіркелгіге кірген адам әмиянға да қол жеткізеді.
Электрондық хаттың нобайы немесе өзіме жіберген хабарлама.Электрондық хат — іздеуге болатын, ұзақ сақталатын оқылатын мәтін. Электрондық пошта тіркелгілері фишингтің ең жиі нысанасына айналады.
Құпиясөз менеджері.Ол шифрланған, сондықтан жай жазбадан қауіпсіздеу. Бірақ бұлттағы менеджерде тіркес онлайн тіркелгі мен негізгі құпиясөз арқылы қорғалады; екеуі де шабуыл нысанасы. Тек құрылғыда сақталатын менеджер (интернетсіз файл) құрылғыңыздағы шифрланған қоймаға жақынырақ. Төменде қай түрін қолданатыныңыз сұралады.
Үйде қағазға жазылған.Қағазға хакерлер қашықтан жете алмайды, бірақ оны өрт, су, көшу кезіндегі бейберекетсіздік немесе өзгенің қолы бүлдіруі не жоғалтуы мүмкін.
Металға таңбаланған немесе ойып жазылған.Металл өрт пен су тасқынына төзеді. Дегенмен бұл — табылып, ұрланып немесе үймен бірге жоғалуы мүмкін бір ғана зат.
Тек жаттап алғанмын — жазылған көшірме жоқ.Ұрлайтын көшірме жоқ, бірақ қалпына келтіретін көшірме де жоқ. Ауру, жарақат немесе уақыт өте ұмыту әмиянға қол жеткізу мүмкіндігін біржола жоюы мүмкін.
Бөліктерге немесе үлестерге бөлінген (мысалы, 2-of-3).Сызба дұрыс жасалса және сізден басқа адам оны шынымен қалпына келтіре алса, бір оқиғадан туатын қауіпке төзімді.
Құрылғымдағы шифрланған қойма қолданбасы.Құрылғыда шифрланған жұмыс көшірмесін сақтау — орынды тәсіл. Төтенше жағдайда қалпына келтіру үшін оған интернетсіз сақталатын тағы бір көшірме қосыңыз.
Тек осы құрылғыда сақталды. Ештеңе ешқайда жіберілмеді.
Бағалау қалай есептеледі
Үш қауіп санаты жауаптарыңыз бойынша 0–10 аралығында бағаланады. Есептеу түгелдей браузерде, беттің бастапқы кодында (src/data/seed-storage-quiz.ts) жарияланған тұрақты салмақтармен жүргізіледі. Ешбір жауап жіберілмейді.
Қашықтан ұрлау
«Қашықтан ұрлау» ең осал буын бойынша бағаланады. Көшірме сақталған орындардың ішіндегі ЕҢ ЖОҒАРЫ қауіп алынады, өйткені бір ғана қолжетімді көшірме жеткілікті. Бұлтпен синхрондалған фотоға 10 балл беріледі. Синхрондау мен сақтық көшірме өшірілген экран суретіне 4 балл беріледі (ол телефонда қалады, бірақ бұлтқа автоматты көшірілмейді). Интернетсіз сақталған металл тақтайшаға 0 балл беріледі. Көшірме телефонда болса, шекарадан жиі өту бір балл қосады.
Заттай көшірменің жоғалуы немесе табылуы
«Заттай көшірменің жоғалуы немесе табылуы» да ең нашар бір көшірме бойынша есептеледі; ортақ баспана, жиі келетін қонақтар және сапар үшін балл қосылады. Бұл тек заттай көшірме немесе телефондағы көшірме бар болса қолданылады.
Бір ғана осал тұс
«Бір ғана осал тұс» ең төзімді көшірмеңізден басталады. Одан кейін тек шын мәнінде тәуелсіз қауіп аймақтарындағы қосалқы көшірмелер ескеріледі: телефон (құрылғы), бұлттық тіркелгі, қағаз/металл, жад немесе бөлінген үлестер. БІР аймақтағы екі көшірме (бір телефондағы экран суреті мен қойма) артықшылық бермейді. Екі аймақты қамту екі баллды, үш не одан көп аймақты қамту үш баллды шегереді. Сауалнама әр көшірменің қайда тұрғанын сұрамайтындықтан, «заттай» аймақ орынға қарай бөлінбейді. Жалғыз тұру бір балл қосады, өйткені сіздің атыңыздан ешкім қалпына келтіре алмайды. «Тек жаттап алғанмын» жауабы толық 10 балл алады.
Екі қосымша сұрақ екіұшты жауаптарды нақтылайды: фото шынымен синхрондала ма немесе сақтық көшірмеге түсе ме, сондай-ақ құпиясөз менеджері бұлттық тіркелгі ме, әлде тек құрылғыдағы файл ма. Қаражат мөлшерінің санаты баллды өзгертпейді; тек бірдей тәуекелге қаншалықты шұғыл әрекет ету керегін көрсетеді. Балл тең болса, алдымен қашықтан ұрлау, содан соң заттай жоғалу, кейін бір ғана осал тұс көрсетіледі.
<a href="https://sealby.app/kk/quraldar/seed-soz-tirkesin-saqtau-testy/">Қалпына келтіру сөз тіркесін қайда сақтайсыз? Сақтау тәуекелін 60 секундта тексеріңіз (тіркестің өзі сұралмайды)</a>
Жұмыс көшірмесінің орны — шифрланған қойма.
Интернетсіз сақтық көшірмені металда, ал пайдаланатын көшірмеңізді Sealby қоймасында сақтаңыз. Ол құрылғыңызда Secure Enclave ішіндегі кілттермен шифрланады. Фишингке ұшырайтын тіркелгі жоқ; қажет болса, қойманың барын жасыра аласыз.